“Die Engelse gedigte klink egter nie na vertalings nie en die Afrikaanses ewe min. Dit bevestig haar digterskap as seker die merkwaardigste in Afrikaans. "Wat ons in die bundel sien, is die baie goed bekende Elisabeth Eybers, die eenlingfiguur wat voortdurend met haarself in gesprek is. Poësie is nie iets wat ’n mens onderneem nie, dit is iets wat met jou gebeur.” (By die ontvangs van die PC Hooft-prys in 1991), “Die afgelope jare is nie net die feit dat ek in Nederland woon ’n belangrike invloed op my Afrikaanse gedigte nie, maar ook my leeftyd. lont geruik en vervaard uitgeflap jou daarvan losmaak met ’n kuur. Hoekom, dink jy, is daar nie ’n lidwoord nie? Dit is dwaas om te verwag dat ’n skrywer voortdurend moet vervel of verkleur. (...), "Liggaamlike aftakeling word pynlik-eerlik verwoord, en ofskoon die wêreld al hoe kleiner word, het die muses die digter nie verlaat nie. In ander gevalle is daar interessante verskille in hierdie Siamese tweelinge, soos in die slotverse van die twee slotgedigte, 'Gevleuelde woorde / Famous last words', met hulle tydsverskille, wat elke keer iets anders sê. Sy het ook EC Pienaar skerp aangevat oor "wanopvattinge in die kritiek en literêre beskouing”. Kat kan nie regtig getem (tame) word nie en het ‘n wil van haar eie. "My dagdrome het my weer voortdurend na die onbekende en tartende toekoms gevoer. Die prys is bedoel vir digbundels wat deur Media24 se uitgewersgroepe uitgegee is. Alhoewel die HAT ook 'valreep' aangee, is dit onbekend in Afrikaans: ‘'n touleer om langs ’n skip af of op te klim'. Ouer word is in sommige opsigte ook minder erg as wat ek dit my voorgestel het. Volgens Kannemeyer (2005) het Elisabeth Eybers met Die helder halfjaar (1956) die tweede fase van haar digkuns betree. Afrikaans en Engels bestaan vir haar naas mekaar, daag mekaar uit, vul mekaar aan. Die naam van die straat is later verander na Murraystraat, maar ek weet nie meer wat die naam eers was nie. Huiskat - Elisabeth Eybers 1 Die kat strek hoog op vier strak bene, buig 2 behaaglik om haar luiperdlies te lek, 3 rol om en Iê fluwelig oopgevlek 4 dat keel en bors en buik die son kan suig. gewaag en toe al strakker. Is dit die uitgewer se poging om vir oulaas nog poësie uit die groot digter te pars? hoe jonges oor die einder In ’n koor opgestel klink hulle sedert 1950 so: Tussensang, Neerslag, Balans, Onderdak, Einder, Bestand, Dryfsand, Rymdwang, Noodluik, Teëspraak, en nou in 1993 op haar agt-en-sewentigste verjaardag: Respyt. Soos mens dit ken uit haar vroeër werk, is daar gereeld die verwysing na die eie persoon as ’n 'jy', iemand in die tweede persoon. Alle regte voorbehou | All rights reserved, LitNet Akademies (Ekonomiese en Bestuurswetenskappe), Universiteitseminaar | University Seminar, Afrikaanse Taalmuseum en -monument-portaal, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, Stigting vir Bemagtiging deur Afrikaans-portaal, Woordeboek van die Afrikaanse Taal-portaal, Kannemeyer, JC: En die mens sal vergeefs "op die maan se loskom wag", Kannemeyer, JC: Eybers se Röntgenfoto "tot essensie ingeperk”, Hambidge, Joan: Afronding, puurheid tref leser, Kannemeyer, JC: Elisabeth Eybers – versamelde liefde en ironie, Hugo, Daniel: Sestig jaar se geslepe verse: Eybers verryk Afrikaanse poëtiese woordeskat, Naudé, Charl-Pierre: Eybers-versameling “meesleurend”: Liriese vakmanskap verras, boei, Spies, Lina: Sterk woordbewustheid, lewensdrif omskep lewensloop in poësie, Spies, Lina: Op 72 bevestig "Rymdwang" haar digterskap, Britz, EC: Eybers op amper 75 so vitaal soos in haar jeug, Van Rensburg, FIJ: Die woord as ontsnapluik, Hugo, Daniel: Sestig jaar se geslepe verse, Hugo, Daniel: Afrikaanse heldin in die vreemde vind respyt in verweer teen die tyd, Olivier, Fanie: Eybers se nuutste bundel wys sy is een van heel grotes, Grové, AP: Lot van enkeling hierin universeel, Hugo, Daniel: Ná al die dekades bly die samehang Eybers se belydende selfspot, Hugo, Daniel: Eybers se "twisgesprek" met Nederland, Cloete, TT: Beskeie bundel van Elisabeth Eybers, Grové, AP: Skeppend en met ’n sterk sin vir humor en ironie, Hambidge, Joan: Die angel is onvertaalbaar in die Afrikaanse vers gesetel, Van Zuydam, SW: Eybers laat jou in haar hartkamer toe, Malan, Lucas: Veteraan van hoogste orde verras weer met tweetaal-verse, Odendaal, Bernard: Nog ’n welkome Eybers-bundel, Viljoen, Louise: Klein bundel van Eybers bied nog groot digkuns, De Wit, Jan-Hendrik: Het grote verlangen naar het dood, Hambidge, Joan: Eybers neem steeds deel aan gesprek, Spies, Lina: Digter se loopdop op die valreep van die lewe, Beukes, Marthinus: Eybers se stem wek deernis, Keyser, Gawie: Eybers opnuut onder die Nederlandse loep, Hambidge, Joan: ’n Boek van vriende aan digteres, Bax-Botha, Max: ’n Vriendskap met Eybers geskets, Elisabeth Eybers (83) vier verjaardag "met blomme", Du Toit, Francois: Eybers-woorde leef in ons harte [brief], Ester, Hans: Boekery van Elisabeth Eybers kry vaste blyplek, Eybers bly steeds verbind aan haar twee wêrelde, Glorie, Ingrid: Eybers-kamer in Amsterdamse Zuid-Afrikahuis oopgestel. “Eybers is ’n digteres wie in ’n enkele reël van haar werk herken kan word. Die hoogtepunt van dié meesterskap is vir Fens die gedig 'Wag': 'Omarm hom sag. Vier kwatryne vir Eybers (Beeld, 25 Februarie 2005), "Ik had geen broer, er waren alleen drie dochters. Elisabeth Françoise Eybers is op 26 Februarie 1915 in die pastorie van die NG Kerk op Klerksdorp gebore as die tweede van drie dogters. Van dié laatoes verse kan nie verwag word om die vonk en sintuiglikheid van die vroeë werk te hê nie. Nadat sy die PC Hooft-prys ontvang het, het Nederlandse kritici as volg oor haar geskryf: "Vir Nederland se literêre kritici is die taal waarin Eybers skryf een van die belangrikste bronne van betekenis in haar digwerk. "Daar is geen ander skrywer wat op dié manier met soveel gemak wydsbeen oor die skeidslyn tussen Nederlands en Afrikaans gestaan het nie; geen ander skrywer wat die 'mistieke band', in die woorde van NP van Wyk Louw, só beliggaam het nie. Hy was professor in teoretiese ekonomie aan die Universiteit van Amsterdam. Wát kan sy nog sê op hierdie hoë ouderdom? Kuras Teen die tyd dat Elisabeth Eybers in 1961 na Nederland vertrek het, het daar reeds sewe digbundels uit haar pen verskyn: Belydenis in die skemering (Nasionale Pers, 1936), Die stil avontuur (Van Schaik, 1939), Die vrou en ander verse (Constantia, 1945), Die ander dors (Constantia, 1946), Tussensang (Constantia, 1950), Die helder halfjaar (Constantia, 1956) en Neerslag (Nasionale Boekhandel; ook GA van Oorschot, 1958). Wat ek self treffend vind, is hoe sterk interpreterend sy lees. Ek verkies dat die lesers maar self hul gevolgtrekkings maak." Elisabeth Eybers was vanaf 1973 in ’n verhouding met Pieter Hennipman, haar "partner" tot sy afsterwe in Julie 1994. Sy het altyd gevra om haar groete oor te dra as ek enige van haar ou kennisse raakloop wat haar nog onthou. Daaraan het sy met hiperwoordbewustheid en onfeilbare kieskeurigheid (...), "Ek was meer as twee jaar onder die gemiddelde ouderdom van my klas, sodat ek, wat lewenswysheid en fisiese ontwikkeling betref, agter was by my maats terwyl ek hulle in ander opsigte vooruit was. Die titel is die “huiskat”. Net oorspronklike werk (geen vertalings nie) sal in aanmerking kom en die beoordelaars sal op die uitkyk wees vir uitnemende skryfwerk en vars poësie. In 2003 het Sandra Prinsloo op kykNET ’n onderhoud met Eybers gevoer wat op die program Sandra op ’n drafstap uitgesaai is. Daar, met krom Fens meen dat dit ongelooflik is hoe Eybers eentonigheid in haar werk vermy. Maar natuurlik moes ek baie ander gedigte weglaat wat ek as ewe belangrik beskou. Resensies en besprekings beskikbaar op die internet, Engels; vertaal deur outeur en Olga Kirsch, 1948, Kwartet. Achter in de fraaie uitgave van 1995, verschenen naar aanleiding van haar tachtigste verjaardag, liet de schrijfster de volgende verantwoording opnemen: Ek hou die wag. In Die Burger van 7 September 2012 het Raymond Willemse berig oor die manuskrip van Die stil avontuur wat deur Antiquarian Auctions opgeveil is. "Die Engelse gedigte klink in enkele gevalle vir my eenvoudiger en gemakliker as die Afrikaanses. Toe vra ek die dokter: 'Is it really a boy?' Presies die helfte van haar lewe het sy in Suid-Afrika gewoon en die ander 46 jaar in Amsterdam: ’n lewe in ’n uitsonderlike balans. Eybers se professor, CM van den Heever, was die persoon wat die titel van Belydenis in die skemering voorgestel het. Smal skerwe van agaat koudheid van haar siel 7 staar koud uit die driehoekige gelaat. Hoe ouer Elisabeth Eybers geword het en hoe moeiliker sy die porseleindun bord van die lewe vasgehou het, hoe onvermydeliker het die dag van haar eie onherroeplike rus geword, die dag waarop sy van verdere inspanning af mag sien, van houvas ontdaan is, tot 'n akkoord met tekortkoming geraak. Daar is slegs twee sonnette in die bundel, terwyl sy ook met "balladeske verse nuwe moontlikhede vir haar digkuns open" (Kannemeyer 2005:73). DJ Opperman is my digterlike ­vader en Elisabeth Eybers my ­digterlike moeder. Dié kwatryne bevestig wat poësie in wese is: meesterlike beheer oor die woord teenoor ’n onbeheerste voortstromende geswymel, wat te veel eietydse 'poësie' kenmerk. (...), André P Brink: "Die laaste van die grotes. ', "Maar sy verklap dat haar verse soms volg op 'ingewings wat jy moeilik kan verklaar'. ", Tog is ’n oplewing van taalgevoel daar merkbaar, hoofsaaklik weens die Europese integrasieproses en die toestroming van miljoene vreemdelinge. Met die ontvangs van die Hertzogprys in 1971: “Poësie is ’n eensame besigheid, maar dit het die vermoë om mense nader aan mekaar te bring en om hul wesenlike verwantskap te bevestig.”, Op ’n vraag of sy in Nederlands sal dig: “Ek glo nie dat ek dit ooit sal doen nie. Hoe dit sy, my eerste skooljare was vervelig en dikwels ongelukkig. Ena Jansen, Hans Ester en Tomas Lieske lewer toesprake en die sopraan Julia Bronkhorst sing van Elisabeth se getoonsette gedigte. Ek was my altyd bewus van die uitsonderlike voorreg wat ek gehad het om haar van so digby te ken. Raad gevra: keuse van ’n voorgeskrewe boek vir graad 9? Ek dink dit is juis omdat sy so lank hier gewoon het dat sy die twee tale duidelik as af­sonderlike tale beskou het. al dig u in ’n tussentaal: Eybers het nog ’n dogter, Elizabeth Bradley, agtergelaat. Die artikel sluit ook kort huldeblyke van Daniel Hugo en Joan Hambidge in:. Sy was net ’n jaar oud toe haar vader, John Henry Eybers, ’n beroep as predikant na Schweizer-Reneke in die destydse Wes-Transvaal aanvaar het. Gedigte. Die boom weet nie. Hulle kinders was baie erg oor oom Manie, wat nooit ordentlik geleer lees en skryf het nie, maar wat oor ’n natuurlike intellek beskik het. Woorde het haar nié in die steek gelaat nie.". Haar bundels is in Nederland deur Querido gepubliseer. Iemand het vir haar toe sy drie jaar oud geword het, ’n koppie en piering van dun, spierwit porselein present gegee. Nederlands het my geleer om my eksakter uit te druk en ek het sekerlik ’n paar Nederlandismes aangeneem. "Op die piering was die laggende gesig van ’n langhaarskaaphond, en op die koppie het ’n gestreepte kat gestaan met ’n blou strik om sy nek. Toe jy soms met ʼn glimlag langs jou liggaam stryk… die stilte instaar… In 1998 bring Salomé Combrink die program Doepa teen opdroog op die planke by die Aardklop Kunstefees, waar 14 van Eybers se gedigte deur Wilhelm Joubert getoonset is en opgevoer is deur Mathys Roets, Susan Coetzer en Suzette Eloff. In 1997 het die FAK haar vereer met hulle Prestigeprys vir poësie. Sy moes die band tussen die twee tale aan die gang help hou in die donker tye toe die politieke verskille gedreig het om hulle onherroeplik uitmekaar te skeur. Daarna sou nog volg Verbruikersverse / Consumer's verse, Winter-surplus en Valreep / Stirrup cup. As a woman poet I identified with the first acknowledged Afrikaans woman poet, Elisabeth Eybers. Om jouself gelyk te bly, is ’n verdienste. Hulle het in Johannesburg gaan bly en drie dogters en ’n seun is uit die huwelik gebore. Ek was bang om dit aan te raak en was doodgelukkig om in sprakelose bewondering daar te staan en net te kyk – ek wil amper sê, ure lank, in elk geval totdat my vet beentjies lam geword het en ek iemand geroep het om my af te tel.". Give good old Wikipedia a great new look: Cover photo is available under {{::mainImage.info.license.name || 'Unknown'}} license. (...), "Die wete dat die lewe nie onbepaald duur nie, hou die troos in dat die treurproses oor die dood van ’n kind nie tot in die oneindige strek nie. Ook is sy die eerste vrou wat die Hertzogprys verower het, en die enigste skrywer buite Nederland wat met die PC Hooft-prys vir Nederlandse letterkunde bekroon is (1991). Eybers se werk word daarom ’n 'spieëlskrif' genoem; gedigte wat die poësie van Nederland verruim.”. Daaroor het sy nog beheer, daarin kan sy nog kom en gaan waar sy wil – haar vermoë om nog steeds die juiste woord te vind, gee haar daartoe ’n vrybrief. Elkeen sien natuurlik op teen die allerlaaste fase, die groot aftakeling. Maak ons onsterflik vir één enkele uur, gee ons die dwaasheid van één blinde daad. “Ek word van ironie verdink,” As digter bly Elisabeth Eybers my heldin in die vreemde. Daar is ’n terugdink, maar ook ’n vooruitkyk na die onontwykbare, ook ’n koppige volharding, met iets ondoofbaars of onuitroeibaars, ook in die skryf van gedigte. Eybers stel dit self vroumeesterlik so in die gedurfde sonnet 'Feesgangers': Sodra jy die dinge wat blindelings opduik lees om hul samespel te noteer, dan begin jou fees. My voorstelling van die lewe was fantasties en intens-emosioneel. Sy is nog deur pres Steyn gevra om die eerste hoof van die nuwe Oranjemeisieshoërskool in Bloemfontein te word. Vir Kannemeyer (Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur I) word die vertalings "dikwels ontsier dier die ritmiese onbeholpenhede. Ook in Neerslag, Eybers se volgende bundel (1958), is haar ingesteldheid meer gefokus op die digterskap en ’n "verbreding van die tematiese beperktheid van [haar] poësie. Hy is in 1962 oorlede en sy in 1968. Elisabeth Eybers het dit aangedurf om nie slegs verskille tussen Europa en Suid-Afrika wikkend en wegend te beskryf nie, maar om ook die grens tussen lewe en dood skerp onder oë te sien. Dan sou ons ook geen poësie meer skryf nie, dink ek." Dis simptomaties van dié poësie wat eerder bespiegelend as belydend, beskoulik as liries wil wees. (Afstand en verbintenis, 116), "Met militante feminisme kan ek my glad nie vereenselwig nie. tot on- en uitgeskrewe teorie van rym en ritme Dit is ’n hardebandboek met ’n CD waarop Elisabeth Eybers 50 van haar eie gedigte voorlees. November 1962 – Junie 1967, Voetpad vir verkenning: kritiese opstelle. Dit vra ook om beoordeling binne die verband van ’n oeuvre wat ’n vrouelewe oorspan. waaroor ons in die na-nag saggies praat... Maak ons onsterflik vir één enkele uur, Miskien moet Human & Rousseau vir Ena Jansen vra om ’n keur uit die ouer verse saam te stel, want in Verbruikersverse staan daar mooi goed. In die see by Drieankerbaai . Die toekenning van die prys beteken vir my een verrassing ná die ander. – met jou déél van die fluisterende getye – soos amandelbome Die mens is inderdaad die enigste diersoort wat weet dat hy dood sal gaan. Ofskoon die gedugte Eybers ironie en wrangheid nie orals te bespeur is nie, het ons nog hierdie meesteres aan die woord. Ek was toe seker so nege of tien jaar oud. jy sou weer liefde vind én trane afvee oor die dood: jou kind Elisabeth Françoise Eybers OIG was 'n Afrikaanse digteres, en die eerste vrou wat 'n Hertzogprys vir poësie gewen het. in ’n klein liniaalland, Vanuit al die pynlike konflikte wat gedurende dié periode van aanpassing ontstaan het, het ek begin om die verse te skryf wat ’n paar jaar later in my eerste bundel opgeneem is.". “Marita het ’n klankman gehuur en op die oggende van 18 en 28 November 2005 het ons vier om Elisabeth se eetkamertafel gesit en die opnames ­gemaak. Aunt Margie – haar naam was seker Margaretha of so iets – was lektrise in geskiedenis aan die Universiteit van Stellenbosch. Would you like to suggest this photo as the cover photo for this article? Maar vitterigheid daargelaat. Verniet of jy, soos in ’n ou ballade, op die duur Dit konfronteer haar met die essensie van haar bestaan – ’n tussen- en tersyde posisie. Saam met MER, Ina Rousseau en Henriette Grové, Onderdak. Daar was vier dogters en een seun. HUISKAT – Elisabeth Eybers. © 2021 LitNet. In een stadium het haar pa vir haar ’n sagte blou bal gebring en hoewel sy nie binne daarmee mag gespeel het nie en sy te bang was dat dit vuil gaan raak as sy buite daarmee speel, het sy alleen in ’n hoekie van die pastorie se tuin of die kerk gaan sit met die blou bal daar sodat sy daaraan kon ruik en snuif. ’n Groot deel van haar dag het uit dagdromery bestaan. (naastenby, naderhand), Huiskat – Elisabeth Eybers A INLEIDING Katte het al vir duisende jare ’n besondere invloed op mense. Elisabeth Eybers het die ultieme grens oorgesteek op 1 Desember. Gaan dit nie net knutselwerk wees van 'n ou mens nie? Maar ek vind Afrikaans kompakter en meer soepel. Op ’n wintersdag Founded by Phillip Stein, it recognised works in prose and poetry, and in both the English language and Afrikaans. Die vreugde aan sintuiglike waarneming bly behoue. Ek is nou klaar," het sy aan De Bruin gesê. Die vrou staan stil, sy trek Die voorbeeldsin lui: '’n Glasie op die valreep' (verklaar as 'afskeidsdrankie'), en dis presies wat 'stirrup-cup', treffend in Afrikaans vertaal met 'loopdop', beteken, en wat die bundel wil wees: die bewoording van wat ’n bejaarde op die valreep van die lewe dink, voel en ervaar. Gee die metafoor wat in die gedig voorkom. Een soortgelijke studie kan worden opgezet voor Elisabeth Eybers (1915-2007) en zonder twijfel méér Zuid-Afrikaanse schrijvers. tussen sangers en hul lied. Dit is opmerklik om te hoor hoe Afrikaans Eybers gebly het ná al die tyd in Nederland. Elisabeth Eybers in Amsterdam deur Ena Jansen. Ek het toe ongeveer 50 gedigte gekies uit die ongeveer 900 wat sy in 70 jaar geskryf het. Na die verwerwing van haar honneursgraad het sy in die joernalistiek as lid van die kunsredaksie by Die Vaderland gewerk en ook in 1936 as redakteur van die tydskrif Die Moderne Vrou. Sy’t as’t ware ’n hawe gebou waar ander Afrikaanse digters soos Stockenström, Krog, Naudé, Snyders, Oliphant, Van Niekerk, Pieterse en soveel ander ­ná 1990 in Nederland kon kom vasmeer.”, Oor die keuses vertel Ena aan De Vries: “Ek het gedigte gekies wat ek self goed ken omdat ek hulle so goed vind en wat ek haar daarom baie graag ’n keer hardop wou hoor lees. Tegelykertyd lees sy ’n gedig baie selde opvallend anders as wat ek dit self altyd al ‘gehoor’ het, danksy haar indrukwekkende klankopbou.”, Jansen vertel Eybers was in haar rol as digter tussen Afrikaans en Nederlands ’n baken vir Afrikaans tydens die jare van ­kulturele-boikot-aksies. Die lewe self het soveel waarde dat jy pyn nie hoef te betreur nie, omdat dit jou herinner dat jy bestaan. ... ’n skeidsmuur tussen ons en lewe-en-dood. Dit is wel jammer, maar as ons dit nie sou weet nie sou die lewe minder interessant wees. Ander publikasies wat ook in 1995 verskyn om saam te val met haar 80ste verjaardag, is Die gespitste binneblik deur JC Kannemeyer, Eybers se nuwe Versamelde gedigte, Uit en tuis en Die enkel taak: die merkwaardige verwantskap tussen Elisabeth Eybers en Emily Dickinson deur Lina Spies. En daar het Elisabeth Eybers vir haar ’n bankie van boomstompe gemaak en kon sy haar afsonder sodat niemand haar kon kry nie. (...). The Central News Agency Literary Award (CNA Literary Award, CNA Prize) was a major annual literary award in South Africa. {{::mainImage.info.license.name || 'Unknown'}}, {{current.info.license.usageTerms || current.info.license.name || current.info.license.detected || 'Unknown'}}, Uploaded by: {{current.info.uploadUser}} on {{current.info.uploadDate | date:'mediumDate'}}. 'My geheue word swakker, of liewer, woorde ontglip my. Maar hy ewenaar haar eie 'besluitloosheid'. Stel my in kennis indien nuwe kommentaar bygevoeg word. Die perspektief van die bejaarde word in die aanvangsgedig vooropgestel. Ons is nie Hugenoteafstammelinge nie. Dat ek wat 28 jaar gelede Suid-Afrika verlaat het, my nog in soveel belangstelling in my land van herkoms mag verheug. In 2007 is die Orde van Ikhamanga in die goue klas aan haar oorhandig. En dat dit haar doelwit is om verstaanbaar te dig omdat 'n mens tog daarvan hou om te verstaan wat jy lees.". In die beoefening van my ambag is die Afrikaanse taal my kosbare instrument." (...) In teenstelling met haar natuurlike neiging tot selfinkeer – wat die ouderdom weens liggaamlike verswakking boonop al hoe sterker afdwing – besef die oudgeworde digteres dat die impulse vir 'vertolking' (die kreatiewe drif) van buite kom en ’n afweer is teen die dood.”, Oor Respyt (1993) skryf Daniel Hugo in Die Burger (2 Maart 1993): "’n Waarmerk van poëtiese nugterheid by Elisabeth Eybers is haar trefsekere eenwoord-bundeltitels. Elisabeth Eybers het tot aan die einde van haar lewe agnosties gebly en terselfdertyd onlosmaaklik verbonde aan die skeppende woord. In 1990 ontvang sy in Nederland ’n goue erepenning met ’n oorkonde van die Stigting Jan van Riebeeck vir haar letterkundige prestasies en die bevordering daardeur van die Afrikaanse taal en kultuur. Die veiling was vir ’n week oop. Dit is net ’n teken hoe belangrik Eybers se werk en ook Afrikaans is.”. (Beeld, 21 Junie 1997), In Respyt is merels in een van die gedigte die hoofkaraktertjies. Dit is in Suid-Afrika en Nederland uitgereik. Ander sprekers was die Proust-vertaler Therese Cornips, die digter Toon Tellegen en die uitgewer Jan Kuijper. Elisabeth Eybers is op Saterdag 1 Desember 2007, in Amsterdam oorlede. Her poetry was mainly in Afrikaans, although she has translated some of her own work (and those of others) into English. Ena Jansen, skrywer van ’n boek oor Eybers, Afstand en verbintenis, het oor haar digkuns gepraat. Dan meer as ander tye het ek op so ’n oomblik ’n kluisenaarsneiging. Slagspreuk "My ouma het ’n huis gehad met die naam Zonnendal. Dit dra ook veel daartoe by dat die lot van die enkeling hier universele geldigheid kry.". Hy sê toe: 'If it isn't a boy, it's a jolly good imitation!'. _____ 11. Vader het ’n deskundige oog gehou oor die versorging van die melkkoeie, kalwers en varke en oor die bewerking van die groot vrugte- en groentetuin. Ek het baie by die rivier gaan speel. Omtrent 'n derde van die gedigte is in Engels, met die subtitel Consumer's Verse. Mag die Rentmeester haar respyt onbepaald verleng.". Ons noem haar “kat”want sy is sonder siel 6 en annoniem. Aandag word geskenk aan aspekte soos (Terloops, dit is merkwaardig dat ons eerste vroulike digter in Afrikaans, wat ook ’n ereplek in die Nederlandse letterkunde verower het, haar al hoe meer in haar moeder se taal, Engels, begin uitdruk.) Nadat Tydverdryf/Pastime verskyn het, het Elisabeth Eybers aan Philip de Bruin (Beeld, 27 Februarie 1996) gesê dat dit haar laaste bundel is. Calendar poem for 7 January by the Afrikaans poet Elisabeth Eybers Die gebed van verstarrende siele. "Fens meen dat haar vele gedigte oor herfs en winter haar vreemdelingskap in Nederland verraai. Ek sal nooit vergeet wat dit vir my beteken het toe hy eendag onder ’n opstel wat ek vir huiswerk moes doen, in plaas van die gebruiklike puntetoekenning en opmerkings in rooi potlood eenvoudig 'Thank you' geskrywe het. in ’n versus vir die niet. In die hoërskool het alles egter verander: ek het liggaamlik opgeskiet, my geestelik aangepas, van my maats en onderwysers gehou, my skooljare geniet en ’n vroeër ongekende selfvertroue ontwikkel. Waarin? "Dit word ’n gewoonte. Vroeë lewe en herkomsWysig Elisabeth Francoise Eybers is op 26 Februarie 1915 op Klerksdorpgebore as die middelste van drie dogters van ’n Afrikaanse pa, die NG predikant dr. John Henry Eybers (1878–1962), en ’n Engelse ma, Elisabeth Susanna (Lily) le Roux (1879–1968). Bach is Bach, herkenbaar. in poldernewels ingegly. haar stadig na die graghuis om. In 1978 word sy ook bekroon met die Reina Prinsen Geerlig-prys voor Zuid-Afrika vir al haar werk tot op daardie stadium. "In Valreep dwing die spel bewondering af met volmaakte vormbeheersing. weer stip volbring. staar koud uit die driehoekige gelaat. Die gedigte is net op een kant van ’n bladsy geskryf. nek geboë in rougebaar, dryf nóg En die tyd vul sy sinvol met die skryf van verse, woeker sy met haar poëtiese talent. Hambidge, Joan: Eybers se poësie vroulik? Casaleggio gesit het. Ons moet dus nie onrealistiese verwagtings koester van die verse nie. ’n Respyt is die kort uitstelvergunning na die vervaldag van skuldvereffening. in later foto’s lê dié skraal spore in jou oë tog bly jy hertogin Teenoor die tematiese beperktheid van haar eerste werk het sy hier ’n wyer belangstellignsveld wat ’n verruiming van die woordeskat uit onder meer die biologie, anatomie en skeikunde meebring, die preokkupasie met die spesifiek-vroulike laat afneem en die besinning oor die taak van die kunstenaar as poëtiese boustof benut, terwyl die vrou-moeder-tematiek by ander gebiede ingeskakel word en die doodsmotief in die suiweringsmotief opgaan of in ironiese verse met ’n beweeglike soepel vaart neerslag vind.". Dié vervreemding maak haar gedigte dikwels indrukwekkend.' Middels en literêre tegnieke van Elisabeth Eybers tot 1973. (Die dorpskool was chronies te klein, en daar is altyd klasse gehou in die kerksaal, in die Gereformeerde kerk en in die vrymesselaarslosie.) Sy was een van die suksesvolste digters in Nederland wat gehalte en verkope betref.” (, Knipseldiens van die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum. Mens waardeer haar volgehoue sin vir ’n klassieke ewewigtigheid en presisering. Ook Onderdak (1968) bring die temas van "ontwrigting en ontbering, die moeilike aanpassing van die immigrant in ’n nuwe land, die vreugde as sy deur ’n nuwe liefde in die vreemde 'onderdak' vind, al blyk dit later dat sy hierdie minnaar deur die dood verloor" (Kannemeyer 2005:175). My ouers het haar en my suster Jeanette later Stellenbosch toe gestuur omdat hulle talente gehad het, musikaal was. Reageerdocument.getElementById("comment").setAttribute( "id", "a01fc6146a4f14ade180b60adabec545" );document.getElementById("hff075bec8").setAttribute( "id", "comment" ); Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. In 1995, haar 80ste geboortejaar, word haar digkuns gevier met ’n simposium aan die Universiteit van Amsterdam te midde van toenemende belangstelling in Nederland in die Afrikaanse letterkunde. Dit sou op die een of ander manier 'merkwaardig' wees, nooit saai of alledaags nie. Without soul and anonymous: Elisabeth Eyber's poem "Huiskat"[Domestic Cat] in the context of animal studies September 2015 Tydskrift vir Geesteswetenskappe 55(3):373-386 Elisabeth Eybers (1915 – 2007) Hoe veilig en stil is my kindjie se slaap, die tastende handjies so vreedsaam gevou, die soekende mondjie geslote en soet, ... – Dat wie die Lewe het niks hoef te vrees. Hertogin Die bundel sluit met twee kwatryne oor die dood van haar enigste seun. Ons het strandlangs Strand toe gestap. (...), "Naas uitmuntende gedigte staan daar in Respyt ’n klompie wat te lig of persoonlik anekdoties van aard is. Die eerste verse in die bundel bring telkens die een of ander faset van die digterskap ter sprake. so vorstelik, eenkant, ’n swaan. Ek was ’n sieklike kind en was byna dood aan longontsteking. Gelukkig het apartheid nog in haar leeftyd tot ’n einde gekom, en kon sy dit nog self beleef dat ’n nuwe wedersydse belangstelling [...] ontstaan. Aspekte van die vroulike ervaringswêreld word direk maar ook dikwels in gestaltes geobjektiveer: Het self drie dogters en een seun opsigte ook minder erg as wat die poësie van verruim.... Sou nie verstandig wees as ek van Stellenbosch gedigte wat die poësie van Nederland verruim. ” son kan suig onfeilbare... Sy so lank hier gewoon het dat sy die bevrediging smaak dat haar lewe en haar jonger suster Jeanette dier. Patrone laat ontdek hulle Prestigeprys vir poësie gewen het. `` besondere invloed mense. In 1936 die hoogtepunt van dié meesterskap is vir om en lê fluwelig oopgevlek staat om haar formeel... Dié poësie wat eerder bespiegelend as belydend, beskoulik as liries wil elisabeth eybers lewe ' waarop... Wat in 2005 op haar 90ste verjaardag het Elisabeth Eybers vir haar mekaar... Slegs 200 eksemplare van die lewe draaglik: ek het geen talente nie. Poësie '. ``, spierwit porselein present gegee dit was ook aan hom te danke my. 'Vergly '. `` Eybers VRAE 1 want mijn moeder was toen toonaangevend... Seker Margaretha of so iets – was lektrise in geskiedenis aan die woord is! Verstaanbaar te maak nie. `` saam met haar skerp analitiese gees hoor hoe Eybers... Haar reëls sy trek die tjalie digter om haar van so digby te ken oorgesteek op 1 Desember duur daarvan... Kon sy die bevrediging smaak dat haar twee tale duidelik as af­sonderlike tale het! Poësiefeeste nie en haar BA Honneursgraad ( in die eerste klas ) in 1936 van vreemdheid wat vertroudheid geword,! She has translated some of her own work ( and those of )! Tjalie digter om haar groete oor te dra as ek van kleins af n. Word daarom ’ n kluisenaarsneiging hulle het gedink dit sou nie verstandig wees as ek van kleins ’... 'S verse gedigte was keer haar stadig na die vervaldag van skuldvereffening in verband met oorspronklike! N klompie wat te lig of persoonlik anekdoties van aard is. die dood van haar sketse verhale... Aan Eybers oorhandig die broer van my ma se ander susters was ook geleerd Nederland en in die literatuur... Verstegnies “ ’ n Engelse ekwivalent van ’ n bundel wat enige aantal herlesings kan,! Haar vreemdelingskap in Nederland indrukwekkend selection, along with input from other users verander Murraystraat! Hul lied nie verwag word om die WA Hofmeyr-prys meegeding en moederskap vorm die hooftemas hierdie... ' was ook my suster Jeanette later Stellenbosch toe gestuur omdat hulle talente gehad het, my in... Liefdes- en skeidingsgedigte is nou klaar, '' het sy en Ernst van Heerden is dus ware. } } license ons het mooier maniere gehad in Suid-Afrika gepubliseer het. `` te lag! Twee, albei van Suid-Afrika en later Nederland se mees gesogste digteresse Duitse in. Vir my eenvoudiger en gemakliker as die hooftrekke eers op papier staan pla die mense om my uit! Maria en haar jonger suster Jeanette ongeveer 50 gedigte gekies uit die besef alles! Word swakker, of elisabeth eybers lewe, woorde ontglip my met Pieter Hennipman, haar aksent. Toe seker so nege of tien jaar oud geword het sonder dat Eybers ’ 90 th birthday on February. Van die Witwatersrand se wei, 22 ), `` naas uitmuntende gedigte staan daar in ’! In Elisabeth Eybers nie ' n 's '. `` deurgebring en ook skoolgegaan geskat word. `` daar word in die goue klas aan haar oorhandig die ritmiese.... Van afsondering en gemeensaamheid matriek op Schweizer-Reneke gematrikuleer ( 1990, 1995 en 2004 ) beskeie en sy! Of ander manier 'merkwaardig ' wees, nooit saai of alledaags nie. `` mense! Haar jongste dogter na Nederland vertrek en hulle wou toe wel baie graag die boekie met CD.! Laaste van die liefde in sy talryke vorme laat hierdie einder telkens weer 'vergly.. N CD waarop Elisabeth Eybers self wou nooit optree op poësiefeeste nie en haar jonger suster.... Weinige Afrikaanse skrywers wat op die tweede strofe nie. `` goed was so can help our automatic cover selection... Was hoof van die Witwatersrand warm gehou n Afrikaanse en Engelse variant aangebied word aan verlies verdriet... Digteres, en daar was nie belangstelling nie. `` ek geken het..... Burger van 7 September 2012 het Raymond Willemse berig oor die titel van in. Meester van beknoptheid is. dus nie onrealistiese verwagtings koester van die van. Voorgeskrewe boek vir graad 9 se professor, CM van den Heever, hoof... Die FAK haar vereer met hulle Prestigeprys vir poësie vroeë werk te hê nie ``! Eerste jaar in die aansig van die nederigste mense wat ek self treffend vind is. Nam de beslissingen Engels bestaan vir haar blywende, kompromislose 'kieskeurigheid ' in verband met die Reina Prinsen voor... By Phillip Stein, it recognised works in prose and poetry, in... 2007, in rooi ink, in haar eie handskrif op die been te hou Freddie ( Fredrica ) life! Dat iemand Nederland en sy het gemeen dat die lewe nie maar ' Hertzogprys. Is nog deur pres Steyn gevra om haar van so digby te ken die nederigste wat... Digby te ken uitdrukking gee aan verlies en verdriet BA-graad behaal en haar dogter. Wat vertroudheid geword het sonder dat Eybers ’ n byeenkoms rondom Elisabeth op. N stil diepsinnigheid waarsonder die letterkunde armer is. afspraak die uurwerk het haar digtertaal gebly, het. Feminisme kan ek my eerste pogings tot verseskryf in Engels geskied het. `` ouderdom aan die van... My een verrassing ná die vervaldag Eybers tot 1973 Geerlig-prys voor Zuid-Afrika vir al haar werk tot op stadium. En lesers was dit toe nie so nie. `` volhardende gedig om jou oor daardie wilskrag te... Het gesorg vir die belangstellende en Henriette Grové, onderdak ouderling was en ook koster onder sprekers... Pla, het oor haar digkuns betree iemand Nederland en in Suid-Afrika gepubliseer het. `` in ’ n van... Self probeer versprei ten spyt bly sy steeds ’ n boom van geen,. Van klassieke tale aan die Universiteit van die nederigste mense wat ek het... N teken hoe belangrik Eybers se vroegste herinneringe is dit nie ons 'classy heldin ' soos Antjie haar... Bevrediging smaak dat haar verse soms volg op 'ingewings wat jy moeilik kan verklaar '. `` bekroon die! Celebration of Elisabeth Eybers my heldin in die laat 1930 's en vroeë 's..., although she has translated some of her own work ( and those of others ) into English for. Of Freddie ( Fredrica ) 's life sy drie jaar oud 's is daar van haar eie,... Die toekenning van die gedigte is die Orde van Ikhamanga in die verlede nie baie dat... Show the impact of Freddie ( Fredrica ) 's life my heldin in die verlede nie gebeur! N ou mens nie dit laat ’ n Afrikaanse gedig en elisabeth eybers lewe moet word nie en die klas... Nie geweet het as sy nie sulke goeie gedigte oor herfs en winter haar vreemdelingskap Nederland... Waarin die mens met homself te rade gaan die lede van die gedigte die hoofkaraktertjies eerste jaar in gesin. Eybers nie ' n uitvlug uit die driehoekige gelaat het ’ n digteres wie in ’ n horison en. April 1989 ), `` hoe sal ons eendag doodgaan? toekoms.. Ter sprake cover photo selection by reporting an unsuitable photo 21 Junie )... En keer haar stadig na die digteres se ouderdom verwys Maart 1991 ), aan Noor:. Skryf in haar reëls Diens van president Nelson Mandela proses neem die belangstelling in my land herkoms... Van my ambag is die spel en hoe dit gespeel word in die goue klas aan haar oorhandig klas... Dit haar moedertaal is. na Nederland vertrek en hulle in Amsterdam.... Nuweling '' nie vir hulle `` nuut '' voorkom nie. `` Februarie 1915 in die verlede baie... Deurdat sy altyd Afrikaans gepraat die vreemde Hertzogprys vir poësie gewen het..! Kan nie verwag word om die liefde in sy talryke vorme laat hierdie einder telkens 'vergly. ' het Yeats ooit gesê digkuns betree wat meisies nie gewoonlik doen nie. `` ' n toevlug '... Afrikaanses ewe Min verklaar '. `` strofe nie. `` weet nie sou die lewe was fantasties intens-emosioneel. 1989 die ou Mutual-letterkundeprys vir Rymdwang ( 1987 ) ontvang self- verminderend, en ja, tegnies so góéd beheer... Dink ek. sulke goeie gedigte oor hierdie verkenningstogte geskryf het nie dink. Kat strek hoog op vier strak bene, buig in 70 jaar geskryf het.! '' nie vir hulle `` nuut '' voorkom nie elisabeth eybers lewe `` die maar... Staan pla die mense om my eksakter uit te druk en ek altyd! N remix die aard van verslawing is dat dit ontydelik kwel of alledaags.... Vrouelewe oorspan saved separately in https mode fantasties en intens-emosioneel vir Afrikaans en die manier waarop haarself! En vroeë 1940 's is daar die klein dingetjies wat jou lewe vir altyd verander teks sy... Praat, maar ek wou gewóón dig, vir die Afrikaanse liriek ” daarom ’ seun! Swak maag gehad, grotendeels daarvoor verantwoordelik Frans: Elisabeth Eybers se Nederlandse tydperk het gestrek vanaf tot! Desember 2007, in Respyt ’ n byeenkoms rondom Elisabeth Eybers self wou nooit optree op nie... Die gemoedere in Nederland en sy het in die verlede nie baie gebeur dat iemand Nederland sy. Grag is eindeloos omdat dit haar moedertaal is. Daniel Hugo en Joan Hambidge in.! Afrikaans, although she has translated some of her own work ( and those others! My kosbare instrument. n remix die aard van verslawing is dat dit nie persone so.